Smog stał się ostatnio popularny w mediach, w których wiele mówi się o zanieczyszczonym powietrzu w polsce. Unia europejska podaje, że 6 z 10 najbardziej zanieczyszczonych miast na jej terenie to miasta naszego kraju, a zanieczyszczone powietrze w całej polsce przyczynia się do 45 tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie (1). Czy smog przyczynia się również do powstawania i nasilania się alergii w naszym społeczeństwie?

Co może być przyczyną alergii?

W polsce wyróżniamy trzy główne grupy alergenów, które powodują uczulenie oraz szereg chorób alergicznych:

  • Pyłki roślin (np. Drzew, krzewów, traw, pleśni),
  • Pokarmy (np. Krowie mleko, jaja, orzechy, ryby i owoce morza),
  • Organizmy zwierząt (np. Jad owadów, sierść kota lub psa) (2).

Alergeny w kontakcie z uczulonym człowiekiem wywołują szereg objawów na skutek nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego człowieka. Reakcja alergiczna jest zwykle krótkotrwała, ale stały kontakt z alergenem może powodować rozwój przewlekłego stanu zapalnego w zajętych tkankach, a skutkiem tego jest uszkodzenie tkanek (2).

Europejska akademia alergologii i immunologii klinicznej (eaaci) podaje, że 30% europejczyków ma objawy alergii. W ciągu 15 lat liczba ta wzrośnie do 50%. Połowa alergii to choroby genetyczne, ale coraz częściej mieszkańcy europy chorują na alergie nabyte i to ich liczba rośnie szybciej (3).

Jak wynika z badań europejskiej akademii alergologii i immunologii klinicznej (eaaci), obecnie 30 proc. Mieszkańców europy ma objawy alergii. Za 15 lat będzie je miał już co drugi europejczyk. 50% alergii ma podłoże genetyczne. Druga połowa to nabyte alergie i to ich liczba nieustannie rośnie. Coraz częstszą przyczyną alergii są substancje zawarte w powietrzu, którym oddychamy (3).

Czym oddychamy?

W teorii powietrze składa się z blisko 80% z azotu i ponad 20% tlenu. Jednak do tej mieszaniny gazów dochodzą jeszcze inne substancje, których stężenie jest inne w zależności od miejsca, w którym jest badany skład powietrza. Jednym z dodatkowych, a niepożądanych składników powietrza jest pył zawieszony (particulate matter ? pm) o średnicy 10 lub 2,5 mikrometrów – pm10 i pm2,5 (1).

Upraszczając uznaje się, że pm składa się przede wszystkim z węgla w postaci drobnych cząsteczek sadzy oraz substancji mineralnych. W pm możemy znaleźć również metale ciężkie oraz związki organiczne (dioksyny i furany), bakterie i pyłki roślin (1). Ta mieszanka potocznie nazywana jest smogiem. Słowo powstało w języku angielskim ze zbitki dwóch słów: smoke (dym) i fog (mgła).

Wysoka wilgotność powietrza, brak wiatru, duża emisja spalin samochodowych oraz wytwarzanych przez gospodarstwa domowe i inne ośrodki prowadzi do powstawania smogu fotochemicznego (utleniającego). Utleniające się związki azotu tworzą silnie utleniające związki z udziałem ozonu. Taka mieszanka jest bardzo szkodliwa dla człowieka i może prowadzić do masowych zgonów (4). Smog został wpisany na listę substancji o udowodnionym działaniu kancerogennym (1).

Zanieczyszczone powietrze zagraża zdrowiu

Związki ozonu, zwłaszcza w połączeniu z kwaśnymi aerozolami i cząstkami zawieszonymi, tworzące smog fotochemiczny bardzo źle działają na organizmy dzieci i alergików. Przyczyniają się do obniżenia zdolności do wysiłku i podnoszą poziom hospitalizacji związanej z niewydolnością oddechową. Cząstki zawieszone pm10 powodują wzrost zachorowań na choroby układu oddechowego, pogłębienie alergii, u chorych zaostrzenie astmy, a nawet przewlekłe choroby płuc i serca prowadzące do przedwczesnych zgonów. Tlenek węgla obecny w smogu silnie działa nawet na zdrowych ludzi i powoduje osłabienie organizmu (4).

Chemiczne zanieczyszczenia powietrza, a zwłaszcza spaliny, są jednym z głównych czynników sprzyjającym uczuleniu na powszechnie występujące alergeny. Stały kontakt ze smogiem ułatwia alergenom penetrację uszkodzonych błon śluzowych i atakowanie dróg oddechowych. Skażenie środowiska może też modyfikować naturalne alergeny i wzmacniać siłę ich oddziaływania na człowieka.

Przypisy:

  1. Jędrak j, adamkiewicz ł, konduracka e. Et al. Śmiercionośne polskie powietrze. Http://pulmonologia.mp.pl/aktualnosci/130795,smiercionosne-polskie-powietrze data dostępu: 28.02.2017
  2. Świerczyńska-krępa m. Alergia. Http://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/wartowiedziec/57548,alergia data dostępu: 28.02.2017
  3. Kołodziej b. Alergie nabyte wyzwaniem dla medycyny. Http://alergie.mp.pl/wywiady/105916,alergie-nabyte-wyzwaniem-dla-medycyny data dostępu: 28.02.2017
  4. Kroczyńska-bednarek j. Wpływ czynników środowiskowych na rozwój i przebieg astmy oskrzelowej. Http://pulmonologia.esculap.com/publication/128102/wp%c5%82yw_czynnik%c3%b3w_%c5%9brodowiskowych_na_rozw%c3%b3j_i_przebieg_astmy_oskrzelowej data dostępu: 28.02.2017