Pyłkowica, czyli alergia na pyłki dotyka coraz więcej osób. Ten rodzaj sezonowego zapalenia błony śluzowej jest bardzo uciążliwy, bo trudno nie mieć kontaktu z alergenami, którymi są pyłki zawarte w powietrzu (1). Jak rozpoznać pyłkowicę i w jaki sposób ją leczyć?

Alergeny wziewne, co to takiego?

Substancje uczulające, które znajdują się w powietrzu, nazywamy alergenami wziewnymi, bo dostają się do organizmu człowieka przez oddychanie. Alergeny wziewne mogą występować w pomieszczeniach zamkniętych oraz w środowisku zewnętrznym (2).

Podział źródeł alergenów wziewnych:

  • pyłki traw chwastów i drzew – do najczęściej uczulających alergenów wziewnych zalicza się w Polsce przede wszystkim pyłki traw i to tych niepozornych, jak wiechlina łąkowa, kupkówka pospolita, kostrzewa łąkowa, tymotka łąkowa i żyto; silnie alergicznie są również chwasty np. bylica pospolita, babka lancetowata i drzewa np. brzoza, leszczyna, jesion, wierzba, dąb;
  • pleśń – alergeny pleśni to przede wszystkim Cladosporium, Alternaria, Penicillium lub Aspergillus; pleśń w domu rozwija się wtedy, kiedy np. suszymy ubrania w pomieszczeniach, rzadko wietrzymy mieszkanie lub hodujemy dużo kwiatów doniczkowych;
  • kurz – a właściwie składnik kurzu, którym są roztocze kurzu domowego (Dermatophagoides pteronyssinus); żerują one na złuszczonym naskórku, lubią wilgoć i ciepło, a przenoszą się nawet podczas zwykłego trzepania kołdry czy dywanów;
  • zwierzęta – najczęściej uczula kot, a zaraz za nim jest pies; alergeny zwierząt znajdują się przede wszystkim w ich ślinie i sierści oraz unoszą się w powietrzu i przenoszą na zewnątrz na ubraniach właścicieli czworonogów;
  • inne – do alergenów wziewnych, ale też kontaktowych zalicza się również lateks, który można znaleźć np. w rękawicach gumowych, prezerwatywach, rakietach tenisowych (2).

Czym jest pyłkowica i jakie ma objawy?

Pyłkowica jest zwykle sezonowym, alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek. Do głównych objawów pyłkowicy należą:

  • napady kichania połączone z obfitą, wodnistą wydzieliną z nosa – katar sienny,
  • obrzęk błony śluzowej nosa i uporczywy świąd prowadzące do blokady nosa,
  • zapalenie spojówek powodujące obrzęk powiek i łzawienie oczy.

Alergia na pyłki może wywołać również ostrzejsze objawy w postaci astmy pyłkowej, która oprócz wyżej wymienionych charakteryzuje się jeszcze napadowym, suchym kaszlem. Mogą wystąpić też objawy na skórze, jak obrzęk czy wysypka. Szczególnie przy alergii na pyłki chorzy mogą doświadczyć zespołu alergii jamy ustnej (tzw. OAS ? Oral Allergy Syndrome), czyli pojawiającym się świądem, pieczeniem i mrowieniem warg, języka lub podniebienia (1).

Pierwszy raz o pylicy wspomniano w 1565 roku, ale jej szczegółowy opis powstał dopiero w 1819 roku – stworzył go angielski lekarz John Bostock. Dziś szacuje się, że na pylicę cierpi co najmniej 20% mieszkańców Europy i z pewnością ten procent będzie wzrastać. Na zachorowanie podatni są szczególnie mieszkańcy terenów wysoko zurbanizowanych, czuli bardziej zanieczyszczonych, bo zawarte w powietrzu zanieczyszczenia osłabiają błonę śluzową, a ta nie może należycie bronić się przed alergenami wziewnymi. Dodatkowo zanieczyszczenia tworzą z naturalnymi pyłkami tzw. agregaty, które powodują silniejsze objawy choroby (1).

Jak leczyć alergię na pyłki?

Przy planowaniu leczenia alergii na pyłki lekarze opierają się na trzech punktach:

  • zminimalizowanie kontaktu z alergenem – spłukiwanie pyłków z całego ciała po powrocie do domu, śledzenie kalendarza pylenia roślin i dostosowywanie do niego swojej aktywności;
  • leczenie objawowe – tu używane są przede wszystkim leki przeciwhistaminowe, które blokują receptory, tj. clemastinum czy phenazolinum; tego rodzaju leki dostępne są w postaci wygodnych sprayów, dzięki czemu bardzo szybko łagodzą objawy pylicy;
  • leczenie odczulające – czyli immunoterapia swoista, polega na wprowadzaniu do organizmu chorego wyciągów substancji uczulających, żeby układ immunologiczny ?przyzwyczaił? się do alergenów i nie reagował na nie objawami choroby (1).

Pyłkowica nie zagraża bezpośrednio ludzkiemu życiu, ale może być bardzo uciążliwa, bo chory nie może przez nią prowadzić normalnego trybu życia. Wczesne wykrycie choroby i odpowiednie leczenie pozwala na złagodzenie, a czasem zupełne pozbycie się objawów (1).

Przypisy:

  1. Paszkowski J. Alergia pyłkowa. http://www.czytelniamedyczna.pl/591,alergia-pylkowa.html Data dostępu: 30.03.2017
  2. Świerczyńska-Krępa M. Alergeny wziewne. http://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/alergeny/wziewne/57681,alergeny-wziewne Data dostępu: 30.03.2017