Nawet 30% mieszkańców wysoko rozwiniętych państw cierpi na choroby alergiczne. Alergiczny nieżyt nosa to według szacunków przypadłość 500 milionów ludzi na całym świecie. Naukowcy są pewni, że alergia jest chorobą dziedziczną, więc jeśli rodzice są alergikami, to prawdopodobieństwo alergii u dzieci wzrasta (1). Kiedy dziecko będzie dziedziczyć alergię i jak rozpoznać choroby alergiczne u dzieci?

Choroby alergiczne – co to takiego?

Słowo ?alergia? to połączenie dwóch greckich słów: ?allos?, co oznacza inny i ?ergos?, czyli reakcja. Alergia, inaczej zwana uczuleniem, jest nieprawidłową i nadmierną reakcją układu immunologicznego na substancje, które w normalnych warunkach powinny być przez ten układ ignorowane. Zdrowe osoby nie wykazują żadnych objawów w kontakcie z alergenami, ale ludzie cierpiący na choroby alergiczne mogą doświadczać nieprzyjemnych, a nawet groźnych dla zdrowia reakcji (1).

Uczulenie jest reakcją nabytą, czyli pojawia się wtedy, kiedy alergik ma kontakt z alergenem. Układ immunologiczny przygotowuje zbyt dużą ilość przeciwciał, żeby zwalczyć alergen, co sprawia uwalnianie się histaminy, która odpowiada za większość objawów związanych z alergią. Nie zawsze alergia pojawia się przy pierwszym kontakcie z alergenem. U niektórych chorych to schorzenie rozwija się wiele lat, ale czasem wystarczy już pierwszy kontakt, żeby układ immunologiczny zareagował reakcją alergiczną. Jeśli alergenu nie ma w pobliżu, chory nie będzie wykazywać żadnych objawów (1).

Dziedziczenie alergii

Naukowcy obliczyli procentowe prawdopodobieństwo dziedziczenia alergii, bo skłonność do jej rozwoju jest uwarunkowana genetycznie. Jeżeli oboje rodzice są uczuleni, ryzyko zachorowania u dziecka sięga 50?70%, jeśli choruje jedno z rodziców lub rodzeństwo, ryzyko to wynosi 20?40% (1).

Jak rozpoznać alergię u dziecka?

U dzieci (już u niemowlaków) najszybciej można zaobserwować objawy alergii pokarmowych. Tego typu uczuleniom towarzyszą zwykle: nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, a na skórze pojawia się wysypka. Niestety w związku z tym, że organizm nie od razu musi reagować na alergen, nie zawsze można wcześnie wykryć alergię, bo może ona pojawić się dopiero u dorosłego (1, 3).

Przy alergii pokarmowej również nie ma uniwersalnego testu, który określi, że dziecko jest uczulone. Co opóźnia podjęcie ewentualnych kroków zmierzających do wczesnego rozpoczęcia leczenia. Trudności wynikają z tego, że alergie każdego rodzaju są bardzo złożone pod względem mechanizmów patogenetycznych oraz z wielości i różnorodności alergenów. Różny jest też czas reakcji na alergen u konkretnej osoby, co sprawia dodatkową trudność w diagnostyce. Dlatego warto skonsultować z lekarzem niepokojące zmiany skórne u dziecka, który po dokonaniu wywiadu może zlecić testy skórne mające na celu potwierdzenie czy dziecko ma alergię czy są to zmiany o innym podłożu (2).

Typowe objawy, które mogą wskazywać, że dziecko ma alergię:

  • Katar,
  • Łzawienie oczu,
  • Wysypka,
  • Duszności,
  • Biegunka,
  • Ból brzucha (3).

Pojawienie się któregoś z tych objawów, a na pewno regularne ich występowanie, powinno skutkować pierwszym etapem diagnostyki chorób alergicznych, czyli wywiadem lekarskim. Lekarz ocenia czy występujące objawy mogą mieć podłoże alergiczne, czy są symptomem innych chorób lub dolegliwości. Jeśli uzna, że to alergia, zleca wykonanie testów skórnych – wstrzyknięcia pod skórę roztworu ze standaryzowanym alergenem. Ten rodzaj badania ma pomóc w ustaleniu na co uczulony jest pacjent oraz jaki jest stopień reakcji jego organizmu. Trzeba pamiętać, że czasem łatwo pominąć objawy alergii, bo mogą występować one nagle i mijać bardzo szybko. Tak dzieje się w przypadku alergii na sierść zwierząt, która występuje krótko po kontakcie ze zwierzęciem (3, 4).

Alergia – choroba dziedziczna

Alergia jest bez wątpienia chorobą dziedziczną. Prawdopodobieństwo jej wystąpienie jest zależne od tego, czy ktoś w rodzinie jest alergikiem oraz na jakie uczulenie cierpi. Pierwsze objawy alergii można zaobserwować już u niemowląt i warto zasięgnąć wtedy rady lekarza pierwszego kontaktu.

Przypisy:

  1. Mejza f. Co to jest alergia? Http://astma.mp.pl/wszystkooastmie/kacikalergika/49668,co-to-jest-alergia data dostępu: 26.02.2017
  2. Wąsowska-królikowska k, krogulska a. Alergia pokarmowa u dzieci – szybko rosnący problem we współczesnej pediatrii. Http://esculap.com/publication/127140/alergia_pokarmowa_u_dzieci_-_szybko_rosn%c4%85cy_problem_we_wsp%c3%b3%c5%82czesnej_pediatrii data dostępu: 26.02.2017
  3. Świerczyńska-krępa m. Objawy alergii. Http://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/wartowiedziec/57558,objawy-alergii data dostępu: 26.02.2017
  4. Jak rozpoznać alergię? Http://astma.mp.pl/wszystkooastmie/kacikalergika/49667,jak-rozpoznac-alergie data dostępu: 26.02.2017